Bliss

De laatste jaren ontspint er zich een ware wetenschappelijke opwelling omtrent vitamine D. Vreemd genoeg spitst de animositeit zich niet enkel toe op de invloed van vitamine D op de gezondheid van het skelet. Nieuwe inzichten omtrent de invloed van vitamine D op de algehele gezondheid, en in het bijzonder op ons immuunsysteem is grondig gewijzigd.

Vitamine D-deficiëntie wordt stilaan een wereldwijd probleem. Te weinig vitamine D in het bloed wordt niet enkel meer gelinkt aan een verhoogd risico op botfracturen, ook allerhande andere aandoeningen lijken hiermee verband te houden: hart -en vaatziekten, chronische pijn, ademhalingsstoornissen, fibromyalgie, hoge bloeddruk, artritis, depressie, inflammatoire darmziekten, obesitas, PMS, ziekte van Chrohn, MS en andere auto-immuunziekten. Daarnaast kan een tekort aan vitamine D ook op latere leeftijd een beroerte, osteoporose, spierzwakte en spieratrofie veroorzaken. Hoewel het momenteel nog moeilijk is een verband tussen oorzaak en gevolg aan te tonen, pleiten de resultaten ervoor om een tekort aan vitamine D bij het merendeel van de bevolking ernstig aan te pakken. Een chronisch tekort aan vitamine D kan niet worden verholpen 'in één nacht'. Het duurt maanden vooraleer je met extra zonlicht op je huid én met een supplement vitamine D3 of Cholecaliferol de gevolgen van een chronisch vitamine D tekort enigszins herstelt. We belichten de relatie tussen vitamine D-deficiëntie met enkele aandoeningen nader, maar eerst bekijken we hoe het probleem ontstaat.

Voeding onvoldoende

We zijn voor vitamine D vooral aangewezen op de ultraviolette stralen van de zon en de endogene synthese in de onderste huidlagen. Dankzij de inwerking van ultravioletstralen op het 7-dehydrocholesterol, wordt een voorloper van vitamine D gevormd, die vervolgens ter hoogte van de lever en de nieren geactiveerd wordt. Deze endogene aanmaak vertegenwoordigt het grootste deel van de aanbreng. In normale klimatologische omstandigheden dekt een gewone blootstelling van aangezicht, armen en benen aan de zon grotendeels de dagelijkse behoefte. Maar omdat wij nu eenmaal verder van de evenaar af wonen en dus vanaf de herfst tot diep in de lente over onvoldoende zonuren beschikken enerzijds én anderzijds te weinig buiten vertoeven, raden deskundigen aan om vitamine D3 in te nemen. Maar zelfs mensen die wél regelmatig genieten van de zon en frequent vette vis eten, blijken toch nog te kampen met tekorten. Hoe kan dat?

• Naast de zon bevat onze gemiddelde voeding te weinig vitamineD. Er zijn maar een aantal voedingsmiddelen die een goede bron zijn van deze vitamine, de hoogste concentraties vind je terug in vette vissoorten zoals sardienen, paling, zalm, haring, sprot, snoek, baars, meerval en makreel en natuurlijk ook levertraan, volle melk, vette kazen, boter, rauwe eidooiers, witte paddenstoelen en lever.

• Leverstoornissen en slechte opname van voeding in de darmenkan op lange termijn leiden tot een slechte absorptie van vitamine D. Als u dus regelmatig een glas alcohol drinkt, wees dan nog meer opmerkzaam voor tekorten van vitamine D.

• Dikke mensen hebben meer vitamine D nodig, omdat zij in het onderhuidse vetweefsel relatief grote hoeveelheden opslaan die moeilijk vrijkomen.

• Wanneer de nierfunctie verzwakt, verandert ook de excretievan calcium en vitamine D.

• De precursoren en de synthese van vitamine D door het organismenemen af met de leeftijd.

• Toxische producten en chemicaliën in onze voeding of in dagelijkseleefwereld kunnen de excretie van vitamine D bemoeilijken.

• Mensen met een donkere huid hebben een te kleine omzettingvan vitamine D. Zij dienen 20-30 keer langer in de zon te vertoeven dan de blanke medemens om dezelfde omzetting van vitamine D te bekomen.

• Kledinggewoonten of voorschriften, die weinig huid blootgeven,in combinatie met overdadig gebruik van zonneproducten.

Vitamine D3 als gezondheidsindicator

Vitamine D is een groep pro hormonen waarbinnen de belangrijkste vitamines D2 welke de plantaardige vorm is en D3 de dierlijke vorm. De minder belangrijke zijn D1, D4 en D5 vitamine. Deze verschillende vormen hebben in principe dezelfde werking, maar D3 is tot 10 keer sterker dan D2, het is dan ook aangewezen om steeds te kiezen voor vitamine D3 indien je supplementen nodig hebt. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ligt tussen de 5 en 10 mcg/dag. Vitamine D is eigenlijk een hormoon en wordt pas actief gemaakt door verdere metabolische processen: eerst in de lever en daarna in de nieren. Het hier gevormde hormoon heet 1,25-dihydroxycholecalciferol of 1,25(OH)2D. Dit hormoon zorgt ervoor dat calcium en fosfaat beter opgenomen kunnen worden in het bloed.

Onderhoud je calcium niveau

Onderhoud van het calciumgehalte in het bloed is van vitaal belang voor de normale werking van het zenuwstelsel, alsook voor de groei van botten en het onderhoud van de botdichtheid. Hoewel de toevoer van calcium met de leeftijd de neiging heeft om af te nemen, zijn de gewenste waarden gemakkelijk haalbaar. Echter is er meer nodig. Een voldoende inname van calcium leidt niet noodzakelijk tot een voldoende en efficiënte opname. Vitamine D3 speelt hierin een bijzondere rol. Osteoporose is een voorbeeld van het lange termijn effect van vitamine D-tekort: geleidelijk botverlies. Een adequate opslag van vitamine D helpt opdat het calcium zich zou kunnen vastzetten op de botten. Wil je dus vermijden dat je botdichtheid vermindert en dat je beenderen poreus en broos worden, dan is niet alleen een voldoende inname van calcium een nodige voorwaarde. Vitamine D3 is onontbeerlijk in de strijd tegen osteoporose op latere leeftijd, bij mensen die moeilijk te been zijn, bij postmenopauzale vrouwen en bij personen op chronische therapie met corticosteroïden. In een Amerikaans onderzoek bleek dat 50 % van de vrouwen met heupfracturen een vitamine D-deficiëntie vertoonden.

Betere opname van voedingsstoffen in de darmen

Vitamine D speelt een zeer belangrijke bij verschillende orgaansystemen. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat calcium en fosfaat in het bloed op het juiste niveau blijft door ervoor te zorgen dat de darmen deze stoffen makkelijker kunnen opnemen uit het voedsel.

Bloedtest

Dankzij een bloedonderzoek kan men vaststellen of er sprake is van een vitamine D-tekort. Deze test meet de hoeveelheid vitamine D in bloed. In het bloed komen twee verschillende vormen voor: de werkzame vorm 1,25-dihydroxy vitamine D en de niet-werkzame vorm 25-hydroxy vitamine D die als voorraad dient voor de werkzame vorm. Om vast te stellen of iemand voldoende vitamine D heeft, wordt meestal de niet-werkzame vorm gemeten. Optimaal gezien zou er in het bloed van volwassenen 50 nanogram vitamine D per milliliter aanwezig zijn. Voor kinderen is 30 nanogram vitamine D per milliliter voldoende.

Vitamine D voor een beter immuunsysteem

Orthomoleculaire artsen weten reeds geruime tijd dat bedlegerige mensen sneller hun verloren krachten herwinnen na het toedienen van vitamine D. In elk geval is er voldoende vitamine D, nodig om het aangeboren immuunsysteem goed te laten functioneren op een aanval van microben en virussen. Recentelijk onderzoek aan de Universiteit van Kopenhagen bracht aan het licht dat vitamine D de T-cellen 'bewapenen'. Deze cellen vechten namelijk tegen infecties, maar indien vitamine D in ons lichaam ontbreekt, worden de T-cellen niet 'aangezet' en komen ze niet in actie omdat ze 'slapend' zijn. Het gevolg is dat ze weinig bescherming bieden tegen ziekmakende indringers. Maar, indien vitamine D in ons bloed wel in voldoende mate aanwezig is, zijn de T-cellen als het ware 'gewapend', en zijn ze actief om op zoek te gaan naar indringers. In dit geval werkt vitamine D een beetje zoals de startsleutel van jouw auto. De motor zal niet draaien zolang de sleutel niet wordt omgedraaid. Op gelijkaardige wijze zal jouw immuunsysteem niet functioneren zolang het niet via vitamine D wordt geactiveerd. Omgekeerd zorgt Vitamine D als modulator ervoor dat er geen overreactie of auto-immuunreactie plaats vindt. In geval van een auto-immuunziekte maakt het afweersysteem geen onderscheid tussen lichaamsvreemde en lichaamseigen stoffen. Er zijn verschillende soorten auto-immuunziekten, die elk op hun eigen manier het lichaam schaden, doordat ze ontstekingen veroorzaken in weefsels, cellen en organen. Auto-immuunziekten kunnen verschillende organen en lichaamsstelsels aantasten, zoals multipele sclerose (zenuwstelsel), de ziekte van Crohn (darmen), psoriasis (huid), diabetes (alvleesklier), thyroïditis (schildklier)... Actief vitamine D3 is een krachtige immuunsysteem modulator. Er is voldoende wetenschappelijk bewijs dat vitamine D3, een voldoende krachtige immuunsysteem modulator is en het immuunsysteem kan versterken of remmen bij auto-immuniteitziekten.

 

Foto's

•