De beeldschermcultuur

Het beeldscherm heeft een onvermijdelijke plaats in het dagelijks leven ingenomen. We kijken dagelijks urenlang televisie, we zitten steeds vaker te werken of te gamen aan een computerscherm en de mobiele telefoon is altijd binnen handbereik. Maar heeft u er al eens bij stilgestaan welke effecten dit heeft op uw ogen? Vermoeide ogen, een versnelde veroudering en slijtage zijn tegenwoordig meer regel dan uitzondering. Als u veel binnen zit, werkt met kunstlicht en vele uren aan een computerscherm doorbrengt, is het geen overbodige luxe om extra aandacht aan uw kostbare ogen te besteden.

Eén van de belangrijkste vitaminen die uw ogen nodig hebben is Vitamine A. We kennen allemaal het grapje dat konijntjes zo'n goede ogen hebben en geen bril dragen, omdat ze zoveel wortels eten. Wortels zijn een rijke bron van bèta-caroteen, dat in het lichaam wordt omgezet in vitamine A. Hoe langer je in kunstlicht of aan een beeldscherm werkt, hoe groter je behoefte aan vitamine A is. Vitamine A is van levensbelang voor het goed functioneren van de ogen, vooral voor het aanpassen aan licht en donker. Nachtblindheid (abnormaal slecht zien in het donker) kan een gevolg zijn van een tekort aan vitamine A. Algemeen wordt aanbevolen om dagelijks minimaal 600 tot 700 μg vitamine A in te nemen. Het is zeer veilig om vitamine A in te nemen onder de vorm van bèta-caroteen. Als je dagelijks vele uren doorbrengt achter je computer, doe je er best aan om je voeding aan te vullen met extra vitamine A en andere vitaminen en anti-oxidanten, om je oogfunctie te ondersteunen. Vitamine A werkt samen met vitamine C, D en E en met zink en calcium. Zink zorgt ervoor dat de vitamine A die in je lever opgeslagen ligt, vrijkomen. Mensen die een tekort aan zink hebben, kunnen daarom dezelfde oogproblemen krijgen als mensen die een tekort hebben aan vitamine A.

Schade door vrije radicalen

Niet alleen je huid en je inwendige organen, maar ook je ogen zijn heel gevoelig voor de schade die wordt veroorzaakt door vrije radicalen. Na verloop van tijd kunnen deze vrije radicalen onomkeerbare schade aanrichten aan je ogen. De productie van vrije radicalen wordt in de hand gewerkt door kunstlicht, frequent televisiekijken, werken aan een computerscherm, sigarettenrook of gewoon door de luchtvervuiling, zeker als je in een stedelijke omgeving woont of werkt. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat je voeding een grote invloed heeft op verschillende oogaandoeningen. Door het innemen van de juiste antioxidanten kun je de invloed van vrije radicalen op je ogen neutraliseren of sterk beperken en zo de kans verkleinen op cataract of leeftijdsgebonden maculadegeneratie (de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid op latere leeftijd). Het innemen van de juiste voedingsstoffen werkt ook op korte termijn: het heeft onmiddellijke effecten bij vermoeide en droge ogen.

Luteïne en anthocyanines

Van alle voedingsstoffen die kunnen bijdragen tot de verbetering van de kwaliteit van uw ogen, vragen de anthocyanines om extra aandacht. Anthocyanines zijn natuurlijke kleurstoffen die voorkomen in rood-blauwe planten. Een van hun eigenschappen is dat ze de kwetsbare haarvaatjes in de ogen versterken. Studies hebben aangetoond dat anthocyanines een zeer gunstig effect hebben op vermoeide ogen bij mensen die veel met een computer werken, nachtzicht kunnen verbeteren en de ogen kunnen helpen om zich aan te passen aan hevig licht, en dit binnen de zes weken. Vooral blauwe bessen (bosbessen) zijn bijzonder rijk aan anthocyanines, en worden daarom soms ook wel 'eyeberry's' genoemd. Blauwe bessen zijn tevens rijk aan vitamine A, B, C en aan luteïne, een zeer krachtige antioxidant. Luteïne vind je ook in groene bladgroenten en eierdooier. Het wordt al langer dan tien jaar onderzocht naar zijn waarde als voedingssupplement ter preventie van maculadegeneratie. Het is wetenschappelijk bewezen dat luteïne de DNA-schade aan de retina, veroorzaakt door overmatige blootstelling aan kunstlicht, kan beperken.

DHA (Omega-3)

Zoals u wellicht reeds weet, is een goed evenwicht tussen omega-3 en omega-6 vetzuren van groot belang voor een optimale gezondheid. Specialisten raden een verhouding aan van 4:1 of zelfs lager, terwijl de meeste westerse mensen als gevolg van een ongezond dieet een verhouding van 15:1 of hoger hebben. De belangrijkste omega-3 vetzuren zijn DHA en EPA. Ze zitten voornamelijk in vette vis, maar worden in het lichaam niet altijd goed omgezet. DHA is het allerbelangrijkste omega-3 vetzuur in de hersenen en de ogen. Het is de bouwsteen van de zenuwcellen in de hersenen en de ogen. In de hersenen is DHA sterk geconcentreerdin de zone die verantwoordelijk is voor het denkvermogen en de ontwikkeling van het verstand. Daarom wordt aan zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven aangeraden extra DHA in te nemen: het ondersteunt de verstandelijke ontwikkeling van de baby en is belangrijk voor de ontwikkeling van het gezichtsvermogen. Maar ook op volwassen leeftijd speelt DHA een cruciale rol voor de kwaliteit van de ogen. Verschillende studies toonden aan dat er een sterk verband is tussen een laag DHA-peil en de ontwikkeling van maculadegeneratie, retinopathie en droge ogen. Uit een uitgebreid Europees onderzoek, waarvan de resultaten in 2008 zijn gepubliceerd, bleek dat mensen die minstens één keer per week vette vis (een rijke bron van DHA) eten, hun kans op maculadegeneratie met de helft verminderen. In 2009 bleek uit een studie van het National Eye Institute in Amerika dat mensen met het hoogste omega-3 peil in hun bloed, dertig procent minder kans hebben op maculadegeneratie in vergelijking met leeftijdsgenoten met een laag omega-3 peil. Omega-3 vetzuren verminderen ook droge en vermoeide ogen. Uit een studie met 32.000 vrouwen tussen 45 en 84 jaar bleek dat de vrouwen met de beste verhouding tussen omega-6 en omega-3 aanzienlijk minder last hebben van droge ogen. Het is geen toeval dat veel oogartsen omega-3 rijke voeding of DHA-supplementen aanraden om het risico op oogproblemen zo laag mogelijk te houden.

Besluit

De beeldschermcultuur stelt hoge eisen aan onze ogen. Vermits we met zijn allen meer tijd doorbrengen achter beeldschermen en veel in kunstlicht werken, verdient het aanbeveling om via de juiste supplementen onze ogen extra ondersteuning te bieden. Op die manier pak je nu vermoeide en droge ogen aan, en help je later ernstige oogziekten en slechtziendheid te voorkomen.