Ecologisch wonen kan ook stijlvol

Architecte Nanette Huysmans overtuigt ons dat ecologie en stijlvol, luxueus wonen heel goed samengaan. Zij doet dit simpelweg met een rondleiding in haar eigen laagenergie-woning. We leerden dat energie-vriendelijk wonen mogelijk is door een hoge kwaliteit van de bouwschil, in combinatie met een doordacht verwarmings- en ventilatiesysteem. Ook de wind- en luchtdichtheid vervullen daarin een sterke rol.

Geboeid luister ik naar het bouwverhaal: "In het voorontwerp hield ik niet meteen rekening met energiezuinig bouwen. Wellicht omdat ik mij er beroepshalve nog niet echt op had toegelegd. Ik hield natuurlijk rekening met de oriëntatie in functie van bezonning, maar wie doet dat niet? Toch wilde ik verder niet teveel compromissen sluiten naar bouwvolumes enz. Wij wilden absoluut een grote woning met open ruimtes, waar veel gezinscontact mogelijk is en waar de kinderen ongeremd kunnen spelen."

Stap 1: Garage loskoppelen

Om te beginnen werd de garage losgekoppeld om de bouwschil zoveel mogelijk intact te houden. Een dubbele wand met binnenin isolatie. In de buitenwanden zit 15 cm rotswol. Op het platte dak 28 cm rotswol en in de vloer 12 cm EPS. De deuren die je moet openen om van de woning naar de garage en kelder te gaan, zijn bewust buitendeuren. Vervolgens werden ook de koudebruggen geminimaliseerd. Er werd perinsul of foamglas gebruikt ter hoogte van de dakrand en onderaan de opgaande wanden. De ramen kregen drievoudige beglazing. Dit verhoogt aanzienlijk het comfortgevoel, want in de buurt van de vele ramen voel je geen temperatuurverschil. Hier vind je overigens overal een constante temperatuur. Verder geen storende onderbrekingen in de leeftruimte want er is vloer- en wandverwarming. Een kunstmatig verouderde eiken parketvloer als vloerbedekking. Meerlaags omdat het hout niet teveel mag werken. Verder allemaal inbouwkasten en deze zijn waar mogelijk aan beide zijden te openen. Ze staan allemaal in één vlak, wat het onderhoud aanzienlijk vergemakkelijkt. Ook de apparaten staan geconcentreerd in één apparatenkast. Het keukeneiland werd afgewerkt met een inoxplaat. Met opzet geen glanzende, want op die manier zullen eventuele krassen niet zo snel worden opgemerkt. Het oppervlak is naadloos, onderhoudsvriendelijk, superhygiënisch en erg mooi. De kastjes eronder zijn afgewerkt met donker aluminium van Bulthaup.

"Perfect maatwerk, net zoals de witte opbergkasten van onze schrijnwerker. Ze sluiten mechanisch en niet elektrisch, zoals je misschien zou verwachten. De dampkap erboven, zit in een volume dat de contouren van dat keukeneiland volgt. Het volume zit eigenlijk wat te hoog, maar we wilden een vrij doorzicht naar de achtertuin. Dat gaf ons wel de gelegenheid nog wat te doen met accentverlichting. Het grote schuifraam kan behoorlijk ver worden opengeschoven. Vandaar onze keuze voor aluminium raamprofielen."

Gaswandketel en balansventilatie

De gaswandketel werkt op lage temperaturen en dat volstaat ruimschoots. De zonneboiler is iets groter dan standaard, omdat hij ook een verwarmingsondersteunende functie heeft. De gaswandketel en de andere techniek zitten verstopt in de bergruimte achter de keuken. Daar vind je ook extra kasten, de wasmachine, de strijkplank... Er is een dubbele deur naar de gebruiksvriendelijke kelderruimte. Het werken met geïntegreerde deuren en schuifwanden geeft ook een esthetisch voordeel. In één van de kelderkamers vind je ventilatiesysteem D. Dat is de zogenaamde balansventilatie. Op vlak van aankoop het duurste systeem, maar wel het energiezuinigste. De instromende lucht wordt voorverwarmd en uitgewisseld met de lucht uit de natte ruimtes. De temperatuur schommelt tussen de 16 en 17 graden. De aanvoer van lucht voor het ventilatietoestel gebeurt via een aardwarmtewisselaar. De aardwarmte wordt gecapteerd op een diepte van 2 meter onder de tuingrond. "Zie je de ronde kanalen van deze geluidsarme Aerosilent? Nog een bewuste keuze."

Waterdoorlatende bestrating voor buiten

Het houten buitenterras bevindt zich gedeeltelijk onder een zinken luifel. "Palen zorgen voor noodzakelijke ondersteuning, maar deze werden met opzet buiten geplaatst om binnenin geen hinderlijke obstakels te hebben in de open ruimte. De draagmuur onder en boven het volume is extra geïsoleerd. Voor de donkere gevelsteen gaven we de voorkeur aan gelijmde donkere keramische wijngaardsteen. In de tuin, nagenoeg in het midden van de rechterscheiding en enigszins verstopt, de filterkast van het ventilatiesysteem," verduidelijkt Nanette. Voor het pad en de oprit koos zij een waterdoorlatende bestratingmethode. Zo wordt de grondwatertafel gevoed en kunnen de fundamenten opdrogen na forse regenval. Fijn riviergrind zoekt en vindt algauw de nodige stevigheid in de honingraatstructuur. Net zo goed, houden ze de grote arduinen tegels op hun plaats.

Logica, wetenschap & kunst

We gaan weer naar binnen en nemen nu de trap naar boven. In de plamuurlaag werden op speelse wijze lichtelementen verwerkt. De traptreden zijn afgewerkt met lamellen op kant (het zogeheten onderparket). Geen plinten aan de treden. Dat onderparket vind je ook in de slaapkamergang en de slaapkamers. Ditmaal wel plinten en deze bevinden zich in het muurvlak. Ze hebben een aluminiumkleurige toplaag. In de bovengang tref ik enkele kunstwerken. Vervolgens zie ik de inloopdressing. De linkse deur geeft toegang tot de ruime badkamer. Ditmaal geen raam te bespeuren, tenzij de ronde lichtkokers in het plafond. Aangezien de lichtinval verschillend is van minuut tot minuut, roept dit wisselende sferen op. Recht voor ons een zeer grote spiegel, waarin zelfs de kranen en het stopcontact werden geplaatst. Een ligbad met dubbele rugzit van Duravit. Waterbesparend en gezellig! Let op het mooie gestileerde kraanwerk. Let ook op het mooie wit/zwart contrast van de muren, de wastafel in Corian enerzijds en de vloer en de inloopdouche afgewerkt met basalttegels anderzijds. Bovenaan de witte inbouwkasten zie ik de boxen van het Sonos-geluidssysteem. Muziek maakt de beleving natuurlijk compleet. "Muziek is voornamelijk de dada van mijn echtgenoot. Hij koos bewust niet voor dure domotica omdat je met teleruptoren ook al in staat bent functies te programmeren en systemen te koppelen. Deze tonen zich ook flexibeler in het herverdelen van de kringen voor nieuwe integraties en andersoortige bedieningen."

Eerst investeren in techniek, dan in luxe

Nanette toont mij ook nog het groendak met sedumplantjes dat volledig de lengte van het raamvolume in de masterbedroom volgt. We lopen even voorbij de borstwering die het trapgat scheidt van de bovengang. Boven ons een rookdetector. De deuren ventileren overigens niet via de spleet tussen vloer en deur, maar via een speciale horizontale kier in het midden. Hier werd werkelijk aan alles gedacht. Achter de glazen schuifwand bevindt zich een ruime logeerkamer. Nu doet het bed in het midden van de kamer dienst als ligzetel. Daar worden 's avonds de verhaaltjes voorgelezen. De functie van deze kamer kan nog wisselen in functie van de gezinsbehoeften. Weer een groot raam en een afscherming met lichtondoorlatende rolgordijnen. Links en rechts van de tweede badkamer, twee kinderkamers. "Ja, in zo'n energievriendelijke woning wordt best wel veel geld gespendeerd aan de techniek, de beglazing... maar dat wil niet zeggen dat het interieur niet stijlvol kan zijn." Ik ben het helemaal met Nanette eens, maar ik merk dat over elke aankoop en integratie vooraf heel goed werd nagedacht. Goed nadenken werkt namelijk ook al kostenbesparend. •