Bliss

In de zoektocht naar alternatieven voor bouwmaterialen die niet afhankelijk zijn van de petrochemie of van uitputbare grondstoffen is de bio-ecologische bouwsector altijd al erg vindingrijk geweest. Kurk, vlas, hennep, wol, … en nu ook schelpen.

De natuur biedt ons voldoende materialen om mee te bouwen en te isoleren, je moet alleen maar op het idee komen om er relevante toepassingen voor te vinden. Hier kan je het verhaal lezen van de schelp als isolatiemateriaal. De Antwerpse architect Marc Depreew is dé pionier van gezond ecologisch bouwen en iemand die het experiment nooit geschuwd heeft. Het lijstje van vernieuwende toepassingen voor alternatieve materialen is lang. Zo gebruikte hij bijvoorbeeld eens kartonnen buizen om te isoleren. Zoon Teun Depreeuw treedt nu in zijn bio-ecologische bouwsporen met zijn eigen bedrijf Ecoverbo. Samen met Johan Janssens richtte hij het bedrijf vier jaar geleden op. Intussen is Ecoverbo twee jaar bezig met schelpisolatie om vochtige kelders te bestrijden. In Nederland wordt dit materiaal uit de zee al meer dan vijfentwintig jaar gebruikt voor isolatietoepassingen, en is er zelfs al vrij goed ingeburgerd. Het  is Teun van Ecoverbo die met zijn zin voor initiatief én voor marketing (nee, dat is geen vies woord), het product nu over de Belgische bodem gaat verspreiden. En dat mogen we letterlijk nemen. Bij Ecoverbo begrijpen ze waarom schelpisolatie in Nederland al zo goed ingeburgerd is: de werking ervan is immers zo logisch, aldus Teun en Johan.

Isolatie voor kruipruimtes

Stel, je hebt vocht onder de vloer. Vocht en koude in huis zorgen voor veel ongemak: schimmelige plekken achter meubels, een vloer die kil aanvoelt, een muffe lucht in huis. Om nog maar te zwijgen over de schade die vocht kan veroorzaken, zoals betonrot en corrosie van je leidingen. Dat schimmel in huis schadelijk is voor de gezondheid, dat wist je ook al. Voor vochtproblemen door een slechtgeïsoleerde kelder gebruikt Ecoverbo nu dus schelpen. Die hebben in tegenstelling tot zand geen capillaire werking, dat wil zeggen dat ze het vocht niet omhoog trekken en dat de stilstaande lucht tussen de schelpen isoleert, met een Rc (warmteweerstand) waarde van 1,0 m2K/W per 10 cm schelpen. Ook sluiten de schelpen de bodem af voor de bodemgassen. Het resultaat is een luchtdichte vloer door de isolerende schelplaag die vocht tegenhoudt en waardoor geen bodemgassen vrijkomen. Laten we het principe even illustreren met onderstaand tekeningetje. In veel kruipruimtes ligt een laag zand, maar juist door de capillaire werking hiervan wordt vocht omhoog gezogen en komt er vochtige lucht in de woning. Kou en vocht komen dus uit de bodem, waarna het vocht condenseert tegen de vloer. Met schelpbodemisolatie ontstaat een schoon en zuiver pakket, wat geen vochtige lucht doorlaat, zelfs niet als de schelpen gedeeltelijk in het water liggen. Bovendien hoeven we boven de schelplaag geen ventilerende laag meer aan te brengen, wat een warmere vloer boven een pakket stilstaande lucht betekent.

Warm en gezond

Om dat pakket stilstaande lucht – de echte isolatielaag – te bewerkstelligen kunnen we na de ingreep de ventilatieopeningen van de kruipruimte dichtmaken en afsluiten. Het zijn deze roostertjes die in de winter voor een koude kruipruimte zorgen. Soms vriest het tot tien graden onder nul onder de vloerplaat gelijkvloers. Door deze bouwwijze van de jaren zestig kon huismijt goed gedijen onder de vloerbekleding, omdat daar een vochtige condensatiezone ontstond tussen het koude beton en de warme binnenruimte. Vocht en warmte zijn de ideale biotoop voor de huismijt. De kruipruimte isoleren met schelpen verhoogt dus niet enkel het comfort, maar zorgt ook voor een gezondere leefruimte.

Ecosysteem intact

Bio-ecologisch bouwen houdt onder andere in dat je met onuitputtelijke materialen werkt. Zijn schelpen dan echt onuitputtelijk? Schelpen liggen in aangroeiende zeer dikke lagen/banken op de zeebodem, legt Teun uit. De voorraad Hollandse stroomschelpen is oneindig, omdat weekdieren ieder jaar volop nieuwe schelpen maken. Alleen al in de Waddenzee bedraagt de aanwas zo'n 200.000 kubieke meter per jaar. In overleg met de Nederlandse Rijkswaterstaat worden vooraf winplaatsen en hoeveelheden bepaald. Zo raakt de voorraad schelpen niet uitgeput en blijft het ecosysteem intact. De schelpen worden per schip opgezogen en letterlijk opgevist uit de Noordzee, Waddenzee en Zeeuwse wateren. Aan boord worden ze al gezeefd en gewassen. Aan land worden ze nogmaals gezeefd en daarna gespoeld met zoet water. Over land worden de schelpen per bulkauto vervoerd en met behulp van lucht rechtstreeks in de kruipruimte geblazen. Bij de plaatsing hoeven we geen synthetische vocht vochtfolies meer te gebruiken, dat is een pluspunt voor de biologische leefkwaliteit. Isoschelp® is dus qua winning en toepassing een natuurlijk, duurzaam en milieuvriendelijk product.

Andere toepassingen

Momenteel experimenteert Ecoverbo met schelpen als isolatielaag onder nieuwe chape. Nu wordt die ruimte vaak opgevuld met argexkorrels, de ronde bruine korrels die je ook vaak in plantenbakken ziet. Die zuigen echter vocht op. Ze worden vervaardigd uit sterk verhitte klei, een proces dat veel energie vergt. Schelpen lijken dus een mooi alternatief, maar de resultaten moeten we nog even afwachten. Schelpjes kan je ook gebruiken om een stevige verharding in je tuin mee aan te brengen. Het houdt je tuinpad infiltreerbaar, het is stevig en voor wie ervan houdt, echt decoratief.

Meer weten?

Je kan terecht op www.schelpen.be voor alle informatie over het product. Of natuurlijk bij de mannen van Ecoverbo, die geven je graag advies over jouw situatie.

DE VOORDELEN VAN SCHELPISOLATIE OP EEN RIJTJE

• Geschikt voor elk type vloer.

• Een onkwetsbaar product, het zal niet gaan scheuren, verweken, loslaten, rotten, branden of water vasthouden.

• Door een droog en zuiver klimaat kunnen zwammen, schimmels, pissebedden, zilvervisjes en ander ongedierte niet overleven.

• Boven Isoschelp® behoeft niet te worden geventileerd en dat betekent altijd een warmere vloer, boven een pakket stilstaande zuivere lucht.

• Het gehele fundament en lei dingwerkblijft droog en gaaf, Isoschelp® zorgt ervoor dat kou en condens geen kans meer krijgen.

• Isoschelp® drijft niet en vormt een stabiel pakket isolatie. Het is een lichtgewicht opvulmiddel bij verzakkingen.

• Isoschelp® tast het milieu niet aan bij gebruik en afbraak van een pand. Er worden geen synthetische folies gebruikt.

• De schelpen worden inge spotenen minstens 30 cm is noodzakelijk voor een goede toepassing. 

www.ecoverbo.be

Tekst: Joyce de Badts 

Foto's

•