Bliss

Door zeespiegelstijging, bevolkingsgroei en toenemende verstedelijking, zal in deltagebieden zoals Nederland, de kans op overstromingen toenemen. In plaats van te blijven vechten tegen het water, kun je je er ook op mee laten drijven. Het jonge, Nederlandse DeltaSync ontwierp daarom in 2006 een model voor een drijvende stad en vestigde meteen alle aandacht op zich.

De Drijvende Stad staat zowel voor aanpassing aan klimaatveranderingen als voor technieken om duurzaam te leven en te wonen. In 2006 won De Drijvende Stad de hoofdprijs van de Deltacompetitie van ingenieursbureau Royal Haskoning. Ook de jury van het Nederlandse televisieprogramma De Klimaatshow koos unaniem voor het vijfkoppige team achter het (nog) virtuele project. Na de Klimaatshow bleef De Drijvende Stad veel aandacht trekken, van China tot de VS. DeltaSync mocht ook optreden tijdens de VN-top voor duurzaamheid afgelopen februari in Parijs. Sindsdien is wat begon als een groep studenten en promovendi van TU Delft uitgegroeid tot het technostarter-bedrijf DeltaSync. Het basisconcept is een stabiele drijvende constructie, waarop woningen, wegen, bruggen, parkeerterreinen, kantoren, winkels etc gebouwd kunnen worden. Wat dit project uniek maakt, is dat er vanuit  heel veel perspectieven naar is gekeken. Het is een mooi stukje architectuur, maar techisch ook haalbaar en ook het watermanagement is door Deltasync uitgewerkt. Door verschillende vakgebieden te integreren is een rijk en realistisch concept ontstaan. Ook zijn in Nederland nog geen drijvende gebouwen op deze schaal gerealiseerd. Uniek dus. Bart Roeffen: "Bouwen op water biedt niet alleen extra capaciteit, maar ook flexibiliteit voor bebouwing. Een drijvende woning kan makkelijker worden verplaatst dan gebouwen die aan de bodem zijn verankerd. Drijvend bouwen kan zo een oplossing bieden voor steeds dichterbevolkte stedelijke gebieden. Met warmtewisselaars kan op eenvoudige wijze warmte en koeling worden opgewekt met het oppervlaktewater. Bovendien 'steelt' een drijvend platvorm geen kostbaar grondoppervlak in het toch al volgebouwde Nederland of elders. Mocht de zeespiegel plots gaan stijgen, dan reduceren Drijvende Steden ook het gevaar op overstromingen: de bebouwing zal, al drijvende, immers simpelweg meestijgen.

Het begin

De eerste opdrachten voor DeltaSync kwamen in 2007 van Rijkswaterstaat en van het Ingenieursbureau Amsterdam. Bart: "Voor Rijkswaterstaat moesten we een complete presentatie maken voor de Dag van Maarssen van het Innovatieplatform, inclusief maquette van De Drijvende stad. Ingenieursbureau Amsterdam wilde een advies over het masterplan voor het IJmeer. Verder is het wachten op de mogelijke deelname in China met het drijvende paviljoen voor de Expo 2010." Het plan is enthousiast ontvangen door de Chinese media, bevolking en politiek. Nu nog een definitief Ja én een investeerder." Intussen werkt DeltaSync samen met de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) aan de ontwikkeling van 'zelfvoorzienende drijvende nutseenheden'. Bart: "Dat zijn voorzieningen die geheel zelfstandig voor drinkwater en elektriciteit zorgen voor een beperkt aantal drijvende woningen, op een milieuvriendelijke wijze met behulp van oppervlaktewater, regenwater, windenergie en zonne-energie. We proberen met deze conceptontwikkeling tot een echt productontwerp voor een nutseenheid te komen. Uiteindelijk zal er een heel netwerk van dergelijke nutseenheden in de waterrijke delen van het land moeten worden aangelegd, dat wordt geëxploiteerd en beheerd door  ruimte is voor beweging, stroming (letterlijk en figuurlijk), dynamiek, interactie en transformatie. Een nieuwe invulling van een nomadisch leven. De drijvende stad is flexibel, je kunt klein beginnen en makkelijk uitbouwen of aanpassen."

Van heel groot naar heel klein

Dit zou een krachtig argument moeten zijn voor experimenten met drijvend bouwen en particulier initiatief. Amsterdam is ooit ook zo ontstaan. De overheid zorgde destijds voor grachten en infrastructuur en gaf slechts ontwerprichtlijnen. Particulieren vulden vervolgens de stroken land tussen de grachten in, met eigen geld en ontwerpen binnen die richtlijnen. Bart: "Om ook het sociale aspect meer te onderzoeken, zijn we alvast een initiatief in Almere begonnen. Van heel groot naar heel klein, ja. Het plan is om een kleine wijk op te zetten voor 10 à 20 gezinnen, op het water en in particulier opdrachtgeversschap, zonder projectontwikkelaar. We willen 'een prettige, interactieve omgeving' creëren en beginnen daarbij bij de basis: de mensen zelf. Via de website Waterkavel.nl hebben we een heleboel reacties gekregen van mensen die in dit project geïnteresseerd zijn. We zijn nu een stichting aan het opzetten, om  samen met die mensen, als groep, naar de gemeente te stappen, om te kijken waar lokaties beschikbaar zijn. En de gemeente Almere is één van de weinige gemeentes die dit soort bewonersinitiatieven heel erg stimuleert.

De toekomst

Wat DeltaSync betreft, blijft het niet bij drijvend wonen alleen. Drijvend parkeren kan ook – handig als ergens tijdelijke parkeerplaatsen gewenst zijn –, of drijvende stadions – bijvoorbeeld als Nederland nog eens een WK voetbal of Olympische Spelen organiseert. Voordeel daarvan is dat de boel tamelijk eenvoudig kan worden opgeruimd als het voorbij is, of verkocht en versleept naar een volgende locatie. In het verlengde daarvan liggen ontwikkelingen voor uitbreiding van steden aan zee. Nu gebeurt dat nog met opgespoten eilanden, zoals bij Dubai of voor de nieuwe luchthaven van Hong Kong. Maar dat kan natuurlijk ook met drijvende oplossingen, wat uiteindelijk goedkoper, duurzamer en praktischer is. Bart: "Op termijn willen wij de eerste prototypes gaan maken van drijvende systemen. Om dat drijven haalbaar te maken, combineren we dat ook met ontwerpen. Vorm en techniek sluiten bij ons naadloos op elkaar aan. Door de consultaties en adviezen die wij aan onder meer bedrijven en gemeentes geven, zijn wij nu, na één jaar, al rendabel. Het belang van duurzaamheid is bij ons heel erg gegroeid, tijdens onze studie al. Wij zijn een jonge generatie. Als echter de kosten bij een project om de hoek komen kijken, zal dat voor ons ook een test zijn, om te zien hoe sterk wij dan in onze schoenen gaan staan."

www.deltasync.nl

info@deltasync.nl

Tekst: Daniëlla Sloots 

Foto's

• 
• 
• 
• 
•