Hooikoorts: Allergieën

Hooikoorts is een vorm van allergie. Bij hooikoorts ben je overgevoelig voor bepaalden soorten stuifmeel van grassen, bomen of planten. Zodra dit stuifmeel in aanraking komt met de ogen, neus, mond, keel of luchtpijp, raken de slijmvliezen van een overgevoelig persoon geprikkeld. Dat kan veel klachten geven. De neus jeukt, is verstopt of je hebt juist een loopneus. De ogen kunnen jeuken, branderig aanvoelen of tranen. Ook kan iemand met hooikoorts zich moe en koortsig voelen. De klachten komen het meeste voor in de bloeitijd van grassen, planten en bomen. Bomen komen eerder in bloei dan grassen. Daarom krijgen mensen met een allergie voor stuifmeel van bomen vroeger in het jaar klachten.

Het oppervlak van een stuifmeelkorrel is bezet met eiwitten en enzymen. Elke plant heeft specifieke eiwitten die door de stempel (vrouwelijk voortplantingsorgaan) van een plant van dezelfde soort herkend worden als behorende tot een mannelijke partner. Het zijn die eiwitten en enzymen die door het afweersysteem van gevoelige personen als allergenen werken. Hoe meer eiwitten en enzymen op het oppervlak van een stuifmeelkorrel zitten, hoe agressiever het stuifmeel.

Oorzaak hooikoorts

Ieder menselijk lichaam vormt antistoffen tegen stuifmeel. Bij iemand met hooikoorts reageert het lichaam erg heftig zodra de slijmvliezen met het stuifmeel in aanraking komen. Bij een eerste contact gebeurt er nog niets, maar er worden als het ware mijnen gelegd om de indringer bij een volgend contact uit te schakelen. Dit houdt in dat de kenmerken van de oppervlaktestructuur van het allergeen nauwkeurig in het geheugen van een aantal witte bloedcellen opgeslagen zijn en andere witte bloedcellen tegen die stof immunoglobuline (antistoffen) hebben geproduceerd die zich in het bloed verspreid hebben of zich op mestcellen in de barrièreweefsels hebben vastgezet. Deze mestcellen zijn nu gesensibiliseerd. En dan ontstaat er een agressieve afweer reactie waardoor de slijmvliezen zwellen en meer slijm gaan produceren.

Erfelijke aanleg

Het is niet bekend waarom sommige mensen hooikoorts hebben en andere niet. De aanleg voor hooikoorts is bij de geboorte al aanwezig, maar de klachten ontstaan pas in de loop der jaren. In sommige families komt hooikoorts vaker voor dan in andere. Als een van beide ouders overgevoelig is, bestaat er 50% kans dat de kinderen ook overgevoelig zijn. Zijn beide ouders overgevoelig dan is die kans verhoogd tot 75%. Meestal speelt ook nog een van de onderstaande factoren een rol bij het ontstaan van allergie: toxische overlast, psychische factoren en voedingstekorten.

Toxische overlast

Ons immuunstelsel wordt hoe langer hoe meer belast door schadelijke stoffen uit het milieu. De lucht is vaak erg verontreinigd en veel voedingsmiddelen bevatten bewaarmiddelen, kleur- en smaakstoffen en residu's van pesticiden. Wanneer het lichaam de grens van toxische belasting bereikt heeft, kan het afweersysteem overwerkt raken en slecht gaan functioneren.

Psychische factoren

In 356 schreef een Romeinse dichter al: Mens sana in corpore sano (Een gezonde geest in een gezond lichaam). Via het zenuwstelsel, dat de geest met het lichaam verbindt, kunnen negatieve gedachten als jaloersheid, kwaadheid, haat, nijd, wrok, onverdraagzaamheid, ergernis... een negatieve invloed hebben op ons afweersysteem. Kenmerkend van een allergie is dat normaal gesproken onschadelijke stoffen, een vrij heftige reactie van het lichaam veroorzaken. Het hele afweersysteem slaat op tilt. Bepaalde stoffen worden als het ware tot vijand uitgeroepen. Het gevaar zit 'm hierbij niet in de prikkels maar in de overdreven reactie van het lichaam hierop. De lichamelijke reactie is dusdanig dat je zou kunnen spreken van zinloze agressie. Wat je zelfs zou kunnen zeggen is dat de agressie van de allergiepati'nt er op een ietwat vreemde manier uit komt. En dat is dan ook precies wat er aan de hand is. Een allergiepatiënt weet niet goed hoe om te gaan met agressie. Het is vaak een probleem om de agressie, de woede die in hem/haar leeft naar buiten te brengen. En als je iets niet naar buiten kunt brengen blijft het in je zitten. Het gaat als het ware een eigen leven leiden. Het kan er niet uit, maar wil zich wel "uitleven" en dat doet het door zich te keren tegen het eigen lichaam. Zo krijgt een aanvankelijk geestelijk conflict uiteindelijk een lichamelijke uitwerking. Dat waar je bang voor bent probeer je, heel menselijk, te bestrijden. Agressie heeft dan ook altijd te maken met angst. Het angstgebied van de allergiepatiënt blijkt als het ware uit de dingen die zijn agressie opwekken. Poezenharen hebben te maken met aaibaarheid, aaibare zachtheid, aanrakingen en liefkozingen. Stuifmeel heeft te maken met vruchtbaarheid, met liefde, seksualiteit, wellust en impulsiviteit. Huisstof tenslotte is te associëren met het smerige, het vieze, het onreine.

De beste manier om met je angst om te gaan is erkenning. En dan met name het jezelf toestaan om deze "bijzondere" angst te hebben. Acceptatie is het begin van liefhebben en dat is ook precies wat je angst nodig heeft. Het wil "liefgehad" en "gezien" worden. Het wil niet weggestopt in een klein achteraf hoekje. Het wil er mogen zijn. Wat dat betreft is het net een klein kind. En zodra het er mag zijn begint het al op te lossen. Dan hoeft het al niet meer zo nodig. Ook hier kun je de vergelijking trekken naar een kind wat voortdurend om aandacht vraagt. Zodra je het werkelijk aandacht geeft kan het ineens dingen voor zichzelf doen.

Voedingstekorten

Een immuunsysteem dat niet goed gevoed is door bijvoorbeeld een tekort aan vitaminen en mineralen of doordat de voorraad aan vitaminen of mineralen uitgeput is door angst of negatieve stress, kan ook verkeerd gaan reageren.